Düşünceler

Karikatür davaları nasıl sonuçlanacak?

Karikatür davaları twitlerini görmek için #Karikatürpaylaşmıyoruz etiketini kullanabilirsiniz. Türkiye’nin önde gelen 3 karikatüristinin açtığı telif davaları çoğu insanın ocağına incir ağacı dikti. Genci-yaşlısı, öğrencisi-çalışanı, avukatı-memuru bir çok kişiye ceza yağdı

Olaya tarafsız bakmaya çalışmak

Telif hakkı diye birşey vardır ve ciddi cezalar alınabilir. Bu doğrultuda karikatüristlerin yaptığını %100 doğru buluyorum. Herhangi bir emeğin fiyatı -varsa kanunlarla- belirlenir. Eğer yoksa telif fiyatını avukatlar ya da direkt telif sahibi belirler ki gördüğüm kadarıyla bu davalarda yasal bir ücret yok. 100 bine kadar ceza davalarıyla karşı karşıya kalınmış. Telif sahiplerinin dediğine göre “ticari amaçlı” kullanımlara ceza yağmış.

Hukuk gözünden değerlendirilirse

Türkiye bir hukuk devletidir ve insan da öldürsen sebebini sorarlar. Duruma göre tutuklanırsın ya da serbest bırakılırsın. Karikatür davaları hukuka aykırı açılıyor. Bunu net olarak söyleyebilirim. Hukukçu değilim ama internet sektörünü/telifin ne olduğunu/kanunun ne dediğini biliyorum. İnternetteki herhangi bir materyalin telifli olup olmadığını “Forum siteleri” kontrol etmek zorunda değiller. Bu kanunlarda açık açık yazmaktadır. “Blog siteleri” kontrol etmek zorundadır, telif sahibinden izin alması gereklidir. Bu izni alırken bloğunuzdaki para kazandıran reklamları da telif sahibine söylemeniz gerekmektedir. Çünkü bu ticari kullanıma giriyor. Adsense reklamının olduğu hiçbir platformda telifli materyal paylaşılamaz. Ya da diğer reklam modelleriniz. Karikatür sahipleri bu yönde hareket ettikleri için birçok kişiye dava açtılar.

Ama herkese de dava açılmamalı

Twitter’da kıyamet kopuyor durumla ilgili. Blogger arkadaşım olan Caner ve bir üniversite için sosyalleşme sitesi sahibi Mehmet Akif Yanbak’ta ceza alanlar arasında. Mehmet’le uzun süredir görüşmüyoruz. Kendi halinde takılan birisidir. 32 bin TL ceza almış. Bu ceza belirlenirken neyi dayanak alıyorlar bilmiyorum. Kimden ne koparırsam mantığıyla hareket etmişler gibi. Çok fazla twit var. 58 yaşındaki bir kadının sosyal medya sitesinde paylaştığı karikatüre bile dava açmışlar ki kendileri şöyle dediler;

Twit silinmesine SS bırakayım

Yine Twitlerde gördüğüm kadarıyla buna bir cevap vermemişler. Bu da teliflerini gözetecek bir dava türü olmadığını gösteriyor. (?)

Bu davaların resmi kurumlar tarafından incelemesi ve büyük bir yanlıştan dönülmesi gerekiyor. Çocuk sayılabilecek kişiler de var aralarda. Ailesine söyleyemeyen sabi sübyanın intihar girişimi olmuş. (?)

Madalyonun diğer tarafını çevirelim

Erdil Yaşaroğlu, “Davalar sitelere açılıyor şahıslara değil” demiş. Buradaki bilinmezlik şu, sitelerin kimler tarafından yönetildiği, yaşı, ülkesi, cinsiyetine bakılmıyor. Bakılmadığı için de gençlerin ve yaşlı insanların evlerine mahkeme kağıdı gidiyor. Davalar detaylandırıldığında, sosyal medyada paylaşan ya da hiçbir geliri olmayan ya da ticari olarak başlamış ama bunu başaramamış kişilere olan davaları geri çekmişler.

Erdil Yaşaroğlu’na göre sosyal medyada algı operasyonu yapılıyormuş. Daha eski telif davalarından dolayı bazı kişiler algı operasyonu yapıyormuş. İşin içeriğini bilmiyoruz ama yanlış olan davalarda dönüleceğini kendisi söylemiş. Belki Mehmet Akif ve Caner bu davadan aklanırlar. Belki 58 yaşındaki teyzeninde davası düşer. Bilemiyoruz.

Karikatürler sevilen eserlerdir ve internet yokken de varlardı. İnternet durdurulamaz bir güç oldu artık. Bırakın eseri, kişisel veriler bile kimbilir kimin elinde reklam amaçlı kullanılıyor.

Umarım karikatür davaları gerçekten hakeden kişilere açılır. Geliri olmayan, kişisel amaçlı kullanılan blog sitelerindeki yaptırımlar kalkar umarım.

Erdil Yaşaroğlu forumlardaki konuları site sahibi kontrol etmek zorundadır diyor. Bunu neye dayanarak söylüyor bilmiyorum ama uyar kaldır diye bir kanun var. Hiçkimseye uyarı dahi gönderilmeden cezaların yağdırılması ilgili hukuk bürosunun kanunlardaki açıklardan faydalandığını gösteriyor. Dava açılan bir forum sitesinin sahibi avukatmış. O bile cezasını ödemiş. Sürecin nasıl işlediğini bilen birisi bile cezayı ödüyor. Bakalım süreç nasıl ilerleyecek. #KarikatürPaylaşmıyoruz etiketiyle konuyu takip edebilirsiniz.

Erdil Yaşaroğlu bu davalara kendi tarafından baktığı için haklı durumdadır. Davalar kontrol edildiğinde çoğu kişinin davası ertelenecektir ya da düşecektir. Ben buna inanıyorum. Ne olur böyle olsun.

Erdil Yaşaroğlu ve diğer karikatüristlerle ilgili kötü bir düşüncem yoktur. Sosyal medyadaki yorumalrdan yola çıkarak yazdığım bir yazıdır.

Blogger arkadaşlarıma önerimdir: Bloğunuzda herhangi bir reklam modeliniz varsa telifle korunan materyal paylaşmayınız. Gördüğünüz üzere durum ortadadır. Ücretsiz ve ticari kullanıma uygun stok sitelerini kullanın. Bu sitelerin başında pixabay.com geliyor. Gerekirse telif sahibinin iznini isteyin.

Sağlıcakla…

Kuzgun

Teknoloji, dergiler, kitap, dizi film gibi zaman öldüren tüm konuları severek takip ederim. Üç sene önce bu siteyi açtığımda geleceğinden ümitsizdim. Şu anda da aynı ümitsizliği yaşatıyor bana. Buraya genelde serzenişlerimi yazarım ama zaman zaman şaşırtabilirim de. En iyisi takibe alıp pusuya yatmak! Okumalık daha çoook yazılar okuyacaksınız.

İlgili Makaleler

2 Yorum

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu